158. rocznica powstania styczniowego


Artur Grottger „Bitwa”, grafika z cyklu „Polonia 1863” / Fot. Wikimedia Commons
Powstanie styczniowe było aktem wielkiej odwagi w walce o niepodległość, jesteśmy winni pamięć i szacunek tym, którzy w tamtym czasie solidarnie wystąpili przeciw okupantowi, broniąc ojczyzny – podkreślił w piątek, 22 stycznia, w 158. rocznicę powstania, szef MON Polski Mariusz Błaszczak. W sobotę, 23 stycznia, przedstawiciele Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą zapalą znicze na grobach powstańców spoczywających na wileńskich nekropoliach.


„Dziś przypada 158. rocznica powstania styczniowego, które było aktem wielkiej odwagi w walce o niepodległość. Jesteśmy winni pamięć i szacunek tym, którzy w tamtym czasie solidarnie wystąpili przeciw okupantowi, broniąc Ojczyzny. Chwała Bohaterom” – napisał na Twitterze minister obrony narodowej Polski Mariusz Błaszczak.

Pamięć powstańców zostanie uczczona też w Wilnie. Przedstawiciele Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą w sobotę, 23 stycznia, zapalą znicze na grobach powstańców.

Na Rossie pochowanych jest ponad 20 uczestników powstania styczniowego, którzy przeżyli zryw i zmarli śmiercią naturalną. Około 10 powstańców spoczywa na wileńskim cmentarzu Bernardyńskim, także na innych cmentarzach Litwy.

Dariusz Żybort, prezes Komitetu wskazuje, że „o ile na Rossie  staraniem Komitetu – groby są zadbane, to na cmentarzu Bernardyńskim nie wszystkie miejsca pochówku powstańców są nawet zidentyfikowane”.

Przydałaby się wspólna polsko-litewska inicjatywa w sprawie odnowienia wszystkich grobów powstańców rozsianych po całej Litwie, a jest ich wiele, również na Żmudzi”  mówił przed kilkoma laty Żybort.

Dwa lata temu w centralnej kaplicy na Starej Rossie spoczęli powstańcy styczniowi, w tym dwaj przywódcy zrywu  Zygmunt Sierakowski i Konstanty Kalinowski, którzy zostali straceni na wileńskim placu Łukiskim i pogrzebani przez władze carskie w tajemnicy przed bliskimi i mieszkańcami miasta. Szczątki powstańców zostały odnalezione w 2017 r. na wileńskiej Górze Zamkowej podczas prowadzonych tam prac archeologicznych.

Centralna kaplica na Rossie, która stała się mauzoleum powstańców styczniowych, jest otwarta codziennie za wyjątkiem niedzieli od 8.00 do 15.30.

Powstanie styczniowe rozpoczęło się 22 stycznia 1863 r. Manifestem Tymczasowego Rządu Narodowego. Objęło tereny zaboru rosyjskiego i miało charakter wojny partyzanckiej. Jak oceniają historycy, podczas powstania miało miejsce ponad tysiąc starć, a siły polskie liczyły w sumie ok. 200 tys. osób.

Po zakończeniu powstania Polaków dotknęły liczne represje, m.in. konfiskata majątków szlacheckich, kasacja klasztorów na obszarze Królestwa Polskiego, wysokie kontrybucje i aktywna rusyfikacja. Za udział w powstaniu władze carskie skazały na śmierć ok. 700 osób, na zesłanie co najmniej 38 tys.

Na podstawie: inf. wł., PAP