Gitanas Nausėda na Łotwie: liczę na solidarność krajów bałtyckich w sprawie elektrowni w Ostrowcu


Prezydenci Litwy Gitanas Nausėda i Łotwy Egils Levits, fot. lrp.lt
Przebywający z pierwszą roboczą wizytą na Łotwie prezydent Litwy powiedział, że nie będzie naciskał na Łotwę w sprawie kupowania energii z elektrowni w Ostrowcu, ale ma nadzieję, że kraje bałtyckie zajmą taką samą pozycję jak Litwa. Kwestia budowanej na Białorusi siłowni była jednym z głównych tematów rozmów Gitanasa Nausėdy z nowo wybranym prezydentem Łotwy Egilsem Levitsem.



Prezydent Gitanas Nausėda przybył we wtorek, 23 lipca, z roboczą wizytą na Łotwę. W planie jego wizyty znalazły się spotkania z przedstawicielami kraju: prezydentem Egilsem Levitsem, premierem Artursem Krišjānisem Kariņšem, przewodniczącą parlamentu Inarą Mūrniece, a także ze społecznością Litwinów na Łotwie.

Swoją wizytę w Rydze G. Nausėda rozpoczął od uroczystości złożenia kwiatów przy Pomniku Wolności. „Myślę, że jesteśmy braćmi i musimy rozmawiać jak bracia” – mówił prezydent.

Podczas wspólnej konferencji prasowej prezydentów Litwy i Łotwy, która odbyła się po ich spotkaniu, G. Nausėda zapewnił, że Litwa nie zmieni swojego stanowiska w sprawie Białoruskiej Elektrowni Jądrowej w Ostrowcu. Jego zdaniem siłownia nie spełnia wymogów bezpieczeństwa, dlatego Litwa nie będzie kupować od niej energii.

„Znaleźliśmy zrozumienie w Polsce, która zajęła podobne stanowisko, mam nadzieję, że po dalszych dyskusjach porozumiemy się w tej sprawie także z innymi krajami bałtyckimi. Dzisiaj nie chcielibyśmy jednak wywierać presji na naszych przyjaciołach, dlatego powstrzymam się od dalszych komentarzy” – powiedział podczas konferencji prasowej G. Nausėda.

Prezydent Łotwy odniósł się do tych słów, podkreślając, że dla jego kraju najważniejsze jest bezpieczeństwo i jeśli białoruska elektrownia nie będzie odpowiadać jego gwarancjom, Łotwa również nie wejdzie do grona jej klientów.

„Bezpieczeństwo jest absolutnym priorytetem dla Łotwy. Odległość od Litwy do budowanej elektrowni wynosi 50 kilometrów, do Dyneburga – 120. Niezwykle ważne jest dla nas przestrzeganie międzynarodowych gwarancji bezpieczeństwa energetycznego” – powiedział E. Levits. „Bezpieczeństwo jest priorytetem, jeśli nie będzie zachowane, o tym (handlu – przyp. red.) nie powinniśmy nawet rozmawiać” – dodał.

Tematem dwustronnych rozmów obu prezydentów były także projekty Rail Baltica i Via Baltica oraz synchronizacja sieci elektroenergetycznych. Prezydent Litwy zaproponował powrót do formatu regularnych spotkań prezydentów państw bałtyckich. Zwrócił także uwagę na jeszcze jednego partnera, którym mogłaby być Polska.

„Myślę, że większość kwestii związanych z infrastrukturą energetyczną, z Rail Baltica i Via Baltica, z projektem synchronizacji, zakupem energii elektrycznej z krajów trzecich, budową elektrowni atomowej w Ostrowcu może zostać rozwiązanych dzięki wspólnym spotkaniom” – podkreślił G. Nausėda. Prezydent dodał, że szef państwa łotewskiego odniósł się przychylnie do tej propozycji.

Gitanas Nausėda przyznał także, że ratyfikacja granicy na Morzu Bałtyckim została wstrzymana. Prezydent przypomniał, że Litwa ratyfikowała dwustronną umowę w tej sprawie jeszcze w 1999 roku. Wyraził nadzieję, że łotewski parlament również podejmie w końcu decyzję o ratyfikacji traktatu.

„Ratyfikacja granicy na Morzu Bałtyckim została wstrzymana. Wiemy, że niedaleko granicy trwają obecnie pewne poszukiwania i badania. Byłoby wspaniale, gdyby chęć zbadania miejsc została uzgodniona ze stroną litewską. Z przyjemnością otrzymalibyśmy więcej informacji na temat istoty tych badań” – powiedział G. Nausėda.  

„Jesteśmy gotowi podpisać porozumienie dotyczące współpracy gospodarczej przy podziale ropy, ale pod warunkiem, że ten traktat, który został ratyfikowany na Litwie w 1999 roku i możemy świętować jego 20-lecie, zostanie ratyfikowany również w łotewskim sejmie. Mam nadzieję, że rozwiązania tak czy inaczej pojawią się i będziemy mogli w cywilizowany sposób współpracować przy poznawaniu morskich głębin i przydatnych bogactw naturalnych” – powiedział G. Nausėda.

Podczas dzisiejszej wizyty G. Nausėda zwiedził również Łotewską Bibliotekę Narodową, w której obejrzał kolekcję rzadkich i cennych książek. Podarował placówce prezent w postaci litewskiej książki o historii Zamku Dolnego w Wilnie.

Na podstawie: ELTA, 15min.lt, lrt.lt