Tradycje wigilijne na Wileńszczyźnie. Rodzina Chaczkowskich


Wigilia. Rodzina Chaczkowskich, zdjęcie: Wilnoteka
Każde święto w kalendarzu liturgicznym wiąże się z określonymi tradycjami – także święta Bożego Narodzenia i poprzedzająca je Wigilia. Na Wileńszczyźnie z dziada pradziada na stole wigilijnym powinny znaleźć się: siano, biały obrus, opłatek i dwanaście dań postnych i koniecznie karp. Poza tym trudno wyobrazić sobie wieczór wigilijny bez wspólnego kolędowania i udania się nocą na pasterkę. Postanowiliśmy zatem sprawdzić, jak nasze wileńskie tradycje udaje się zachowywać dzisiaj zwyczajnej polskiej rodzinie.

Boże Narodzenia zaczęto obchodzić w Betlejem jeszcze w VI wieku. Wcześniej celebrowano jedynie Wielkanoc. Najważniejszy na stole wigilijnym do dziś pozostaje opłatek. Słowo to pochodzi od łacińskiego oblatum i oznacza ofiarowane. W znanej obecnie formie opłatki wprowadzono dopiero w X wieku, zastępując nimi poświęcony chleb.

W święta ożywają symbole. Dwanaście dań postnych, czyli bezmięsnych i przygotowanych bez użycia tłuszczów zwierzęcych, symbolizuje dwunastu apostołów Chrystusa. Karp jest symbolem płodności i odrodzenia, nie może go zatem zabraknąć na stole. Na Wileńszczyźnie nie wyobrażamy sobie stołu wigilijnego również bez kisieli (białego i czerwonego), śliżyków (drożdżowych krążków posypanych makiem) i śledzia „pod futerkiem” (z majonezem, zasmażaną cebulką, marchewką, burakami). 

Jednak najważniejszy w wigilię Bożego Narodzenia wcale nie jest stół. Najważniejsze jest, by zebrać się przy nim całą rodziną: dziadkowie, rodzice, wnuki. Właśnie ta więź i tradycja łamania się opłatkiem i składania sobie nawzajem życzeń łączy, buduje i gwarantuje przekazywanie tradycji z pokolenia na pokolenie. 

Polska rodzina Chaczkowskich z Solecznik od pokoleń dba o przekazywanie swoich tradycji, w tym też wigilijnych. Co roku zbierają się bowiem pod jednym dachem dziadkowie, dzieci i wnuki, by wspólnie przygotowywać stół, angażujac w to również najmłodszych. Tylko w ten sposób tradycje będą żywe i zostaną zachowane dla przyszłych pokoleń.

Zapraszamy do obejrzenia materiału wideo o tym, jak rodzina Chaczkowskich z Solecznik obchodzi wigilię Bożego Narodzenia.



Przygotowanie: Czesława Stanul
Montaż: Ana Komarczuk
Współpraca: Walenty Wojniłło, Karol Pasznikowicz
Data: 
26.12.2021 (Impreza całodniowa)