Wielka Sobota


Głównym dniem Triduum Paschalnego jest Wielka Sobota. Jako Wigilia Paschalna swój najgłębszy sens odnajduje w atmosferze czuwania u stóp Grobu Pańskiego i oczekiwania na cud zmartwychwstania Chrystusa, które dokonało się w niedzielę wczesnym rankiem.
„A na ulicach Wilna jakże cicho w Wielką Sobotę, jak drga w powietrzu uroczyste, napięte oczekiwanie”. Wilno 1934 roku

Tradycyjnie w Wielką Sobotę we wszystkich kościołach parafialnych od wczesnych godzin porannych święcone są pokarmy, spożywane następnie podczas wielkanocnego niedzielnego śniadania. Świątynie, tętniące atmosferą całodziennej adoracji Grobu Chrystusa, otwarte są do samego wieczora. Po zmierzchu rozpoczyna się najbardziej uroczysta i symboliczna liturgia – Wigilia Paschalna.

W koszyczku wielkanocnym nie powinno zabraknąć jajek - symbolu nowego życia. Poświęcić należy również: chleb, wędlinę, chrzan, sól, pieprz, ciasta świąteczne. Koszyczek, najczęściej z wikliny, przystraja się listkami bukszpanu.

Dawniej w Wielką Sobotę święcono potrawy na dworach szlacheckich, ponieważ według tradycji poświęcone musiało zostać wszystko, co miało znaleźć się na świątecznym stole. Z biegiem czasu zaprzestano święcenia pokarmu w domach i zwyczaj ten przeniesiono do kościołów.

W kościele gasną światła, bo wigilia jest oczekiwaniem na zmartwychwstanie Chrystusa. Bogata liturgia Wigilii Paschalnej, stanowiącej centralny fragment Triduum, składa się z czterech zasadniczych części. Obchody zmartwychwstania Jezusa Chrystusa rozpoczynają się po zapadnięciu zmroku. Tym silniejszą wymowę zyskuje obrzęd tzw. liturgii światła. Przed kościołem rozpala się ognisko, którego płomienie zostają poświęcone przez kapłana, ubranego w białe szaty. Następnie od poświęconego ognia zapala się paschał (dużą świecę), oznaczającą osobę Chrystusa, czyli Światłość świata, co symbolizuje dokonanie się Paschy, przejścia z mroku do jasności, ze śmierci do życia.

Liturgia słowa Wigilii Paschalnej jest wyjątkowo rozbudowana. W pełnej wersji składa się z dziewięciu czytań, przeplatanych psalmami i modlitwą. Pierwsze siedem czytań pochodzi ze Starego Testamentu. Przypominają one ważne momenty w całej historii zbawienia - opis stworzenia świata, postępowanie Abrahama, od którego Bóg zażądał ofiary z syna, oraz przejście przez Morze Czerwone. O wielkiej miłości Boga, zawarciu przymierza i skuteczności słowa Bożego mówią fragmenty Księgi proroka Izajasza. Fragment Księgi Barucha zawiera pouczenia, których respektowanie zapewnia pokój na wieki. Cykl czytań starotestamentowych kończy się Bożą obietnicą oczyszczenia i przemiany człowieka.

Po radosnym Alleluja, odśpiewanym po raz pierwszy od czterdziestu dni, czytany jest tekst Ewangelii o pustym grobie. Liturgię słowa zamyka homilia.

Wielka Sobota. Liturgia Wigilii Paschalnej po polsku w kościołach Wilna

16.30 – kościół Serca Jezusowego
17.00 – kościół MB Królowej Pokoju
17.00 – kościół Znalezienia Krzyża Świętego
18.00 – kościół Św. Bartłomieja
19.30 – kościół Św. Rafała
20.00 – kościół Chrystusa Króla
21.00 – kościół Św.Św. Piotra i Pawła
21.00 – kościół Św. Teresy
21.00 – kościół Ducha Świętego
21.30 – kościół Św. Jana Bosko
22.30 – kościół Św.Św. Jakuba i Filipa (dominikanie)
23.00 – kościół NMP na Trockiej (franciszkanie)