Referendum w sprawie języka rosyjskiego

Przedstawiciele rosyjskiej mniejszości podjęli obywatelską inicjatywę ustawodawczą, by doprowadzić do zmiany artykułu 4 konstytucji Łotwy, który stanowi, że łotewski jest jedynym językiem oficjalnym w kraju. W ramach tej inicjatywy zebrano ponad 187 tysięcy podpisów, przy czym do nadania sprawie dalszego biegu wymaganych jest 150 tysięcy, a więc poparcia około 10 proc. mieszkańców Łotwy uprawnionych do głosowania.

Zgodnie z łotewskim prawem, jeśli inicjatywa obywatelska zdobędzie wymagane poparcie, forsowany przez nią projekt ustawy musi zostać poddany w parlamencie pod głosowanie. Jeśli parlament odrzuci proponowaną zmianę, rozpisuje się w tej sprawie referendum. Język rosyjski stanie się drugim językiem oficjalnym, jeżeli w powszechnym głosowaniu za takim rozwiązaniem opowie się co najmniej 772 tys. głosujących, czyli 50 proc. uprawnionych.

Już teraz wiadomo, że ewentualna zmiana będzie musiała się dokonać w referendum, ponieważ w parlamencie większość mają partie zdominowane przez łotewskojęzycznych deputowanych, którzy sprzeciwiają się postulowanej zmianie. Według agencji APA, głosowanie w parlamencie prawdopodobnie odbędzie się jeszcze przed świętami Bożego Narodzenia.  

Kwestia ewentualnej zmiany statusu rosyjskiego od kilku tygodni dominuje w łotewskiej polityce i budzi wiele kontrowersji. Ośrodek analityczny Stratfor podkreśla, że niezależnie od ostatecznego wyniku referendum akcja zbierania podpisów pod inicjatywą przez mniejszość rosyjskojęzyczną już odniosła pewien skutek. Sukces akcji zwiększa bowiem presję na słabą koalicję w łotewskim parlamencie, która została utworzona, by wykluczyć z rządu ugrupowanie Centrum Zgody, reprezentujące interesy mniejszości rosyjskojęzycznej. To także ”być może pierwszy krok do przedterminowych wyborów parlamentarnych, po których odsunięcie (tej partii) od władzy może okazać się trudniejsze niż dotąd” - napisano w analizie.

Inicjatywa rosyjskojęzycznej społeczności to wreszcie dowód na rosnący jej wpływ na tamtejszej scenie politycznej, co pośrednio ”może służyć zwiększeniu wpływów Moskwy” na decyzje polityczne podejmowane na Łotwie - podsumowuje Stratfor.  

Około 40 proc. ludności Łotwy stanowią Rosjanie, imigranci z czasów ZSRR i ich potomkowie. Od upadku ZSRR władze Łotwy prowadzą restrykcyjną politykę wobec rosyjskojęzycznej mniejszości. Jej przedstawiciele nie mają łotewskiego obywatelstwa, lecz status obcokrajowca, i legitymują się specjalnymi paszportami. Na Łotwie i w Estonii, gdzie również mieszka liczna mniejszość rosyjska, prawicowi politycy określają język rosyjski jako ”język dawnych okupantów”.

Na podstawie: PAP