Zanikające litewskie rasy zwierząt na monetach


Fot. lb.lt
Konik żmudzki i gończy litewski - dwie zanikające litewskie rasy zwierząt przedstawiono na kolekcjonerskich monetach, które zostaną puszczone do obiegu w najbliższy piątek, 21 lipca. Ukażą się w serii "Przyroda Litwy". Prezentacja monet odbędzie się o godz. 14.00 w stadninie koni "Lietuvos žirgynas" w Rzeszy (ul. Žirgų 2) w rejonie wileńskim.



Przedstawione na monetach rasy zwierząt - konik żmudzki i gończy litewski - archaiczne litewskie gatunki zwierząt domowych, które ukształtowały się w naszych warunkach przyrodniczych z najsilniejszych i najbardziej odpornych zwierząt. Należą do najstarszych nie tylko na Litwie, ale również na świecie. Stanowią bogactwo Litwy - ważną część dziedzictwa materialnego i historycznego.

Obecnie na Litwie jest w hodowli około 500 zarejestrowanych koników żmudzkich oraz około 200 gończych litewskich.
 
Koniki żmudzkie, fot. lt.wikipedia.org

Konik żmudzki (lit. žemaitukas) - rasa koni w typie kuca pochodząca ze Żmudzi na Litwie. W źródłach pisanych po raz pierwszy wymieniona została w XVI wieku. Konie żmudzkie uznawane są na Litwie za rasę narodową.

W XIX w. wraz z rozprzestrzenianiem się na Litwie ras koni z Europy Zachodniej koniki żmudzkie zaczęły zanikać. O odtworzenie ich populacji w Retowie na Żmudzi zadbał książę Ireneusz Ogiński z synami Michałem i Bogdanem - popularyzował tę rasę na wszelkie możliwe sposoby, w tym - poprzez udział w wystawach. W 1900 r. na wystawie światowej w Paryżu klacz Żajba (Žaiba) ze stadniny Bogdana Ogińskiego oraz ogier Hirsch zdobyli złote medale, ogier Kerstutis - wielki srebrny medal.

Obecnie podejmowane są starania, by koniki żmudzkie wciągnięte zostały na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Gończy litewski (lit. lietuvių skalikas) - jedyna litewska rasa psów. Ze źródeł pisanych wiadomo, że na Litwie psów tej rasy używano w czasie polowań na zające, rude lisy, dziki już w 1566 roku. Przed II wojną światową gończych tej rasy na Litwie było bardzo wiele, w okresie powojennym jednak ich liczba bardzo się zmniejszyła. Do odtworzenia rasy w znacznym stopniu przyczynili się litewscy kynolodzy Z. Goštautas, V. Morkūnas, A. Penkauskas. V. Klovas.

W maju 2015 r. w parku u podnóża Góry Giedymina w Wilnie odsłonięto pomnik poświęcony gończemu litewskiemu. 

 
Gończy litewski, fot. kinologija.lt
 
Monety o nominale 10 euro i 1,5 euro z wizerunkiem konika żmudzkiego i gończego litewskiego wybite zostały w Litewskiej Mennicy "Lietuvos monetų kalykla". Nakład srebrnej monety kolekcjonerskiej o nominale 10 euro to 2 tys. egzemplarzy, nakład monety ze stopu miedzi i niklu to 25 tys. egzemplarzy.

Monety można będzie nabyć w kasach Banku Litewskiego - w Wilnie przy ul. Žirmūnų 151 lub w Kownie przy ul. Maironio 25.

Na podstawie: lb.lt, lt.wikipedia.org, lrytas.lt, inf. wł.