Zmarł Adam Hanuszkiewicz

Hanuszkiewicz sięgał po różnorodny repertuar. Do jego najbardziej znanych adaptacji należą: „Wesele”, „Zbrodnia i kara” i „Wyzwolenie” w Teatrze Powszechnym, „Ksiądz Marek” w Teatrze Dramatycznym oraz „Dziady” i „Balladyna” w Teatrze Narodowym. To właśnie „Balladyna”, którą wyreżyserował w 1974 roku, weszła do historii polskiego teatru. Reżyser zaskoczył widzów oryginalnymi, jak na tamte czasy, efektami, m.in. posadził Goplanę (graną przez Bożenę Dykiel) na japońskim motocyklu.

„Wesele” Wyspiańskiego w reżyserii Hanuszkiewicza stało się też wielkim wydarzeniem w Wilnie. Wilnianie mogli je obejrzeć w roku 1969 i sala ówczesnego Pałacu Związków Zawodowych dosłownie pękała w szwach. Po spektaklu aktorzy z Polski spotkali się z młodzieżą Polskiego Zespołu Dramatycznego, którego kierownikiem była Janina Stróżanowska. Uczestniczka tego spotkania, Anna Gulbinowicz, do dziś pamięta wzruszającą scenę, kiedy Hanuszkiewicz ukląkł przed Stróżanowską i powiedział: „Matko ty nasza!”. Reżyser mówił o ogromnym znaczeniu pracy z polską młodzieżą w duchu patriotyzmu, w radzieckim wtedy Wilnie. Dzięki staraniom Hanuszkiewicza już dwa lata później polska młodzież z Wilna po raz pierwszy mogła zobaczyć Warszawę i przez dziesięć dni chłonąć próby hanuszkiewiczowskich „Dziadów” w Teatrze Powszechnym.

Karierę artystyczną Adam Hanuszkiewicz rozpoczął w 1945 roku debiutem aktorskim na deskach Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. W 1951 roku zadebiutował jako reżyser w Teatrze Polskim w Poznaniu, gdzie wystawił sztukę Leonida Rachmanowa „Niespokojna starość”. Współtworzył Teatr Telewizji i w latach 1957-1963 był jego dyrektorem. W 1955 roku wyreżyserował pierwszą sztukę telewizyjną - „Złotego lisa” Jerzego Andrzejewskiego. W Teatrze Telewizji realizował klasyków literatury europejskiej, między innymi Moliera, Szekspira, Dostojewskiego, Czechowa, Elliota, Sartre’a, a także klasykę narodową od Mickiewicza po Mrożka.

Od 1956 roku Hanuszkiewicz był reżyserem i dyrektorem Teatru Powszechnego. W 1968 roku został dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie.

Na dorobek artysty składają się też role filmowe, między innymi w filmie „Zuzanna i chłopcy”, „Spóźnieni przechodnie”, oraz teatralne: Hamlet, Don Juan, Prospero w „Burzy” i Tytus w „Berenice”.

Adam Hanuszkiewicz, w brawurowy sposób przenosząc na scenę uznane dzieła literackie, wywoływał skrajne opinie widzów i krytyki. Recenzenci pisali o nim: „niszczyciel kultury polskiej”, bywało, że apelowali o zdejmowanie jego spektakli z afiszy. W niektórych publikacjach nazywany był „enfant terrible” polskiego teatru.

Artysta został uhonorowany wieloma wyróżnieniami, m.in. nagrodą Komitetu ds. Polskiego Radia i TV za twórczość radiową oraz za wybitne osiągnięcia w Teatrze TV. Otrzymał też Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W 2008 roku dostał nagrodę warszawskiego środowiska teatralnego - Feliks Warszawski. 

Na podstawie: tvp.info, inf.wł.