Polskie szkoły na Litwie

Uczniowie polskich szkół na Litwie, którzy od 2013 roku będą zdawali ujednolicony egzamin maturalny z języka litewskiego, mogą liczyć na ulgową ocenę nawet dłużej niż przez 8 lat - zapewnił litewski minister oświaty i nauki Gintaras Steponavičius po wczorajszym spotkaniu z Wysokim Komisarzem OBWE ds. Mniejszości Narodowych Knutem Vollebaekiem. Minister nie wyklucza, że ulgi będą obowiązywały aż do momentu, gdy obecni pierwszacy przystąpią do matury. Tymczasem prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie "Macierz Szkolna" Józef Kwiatkowski jest przekonany, że zapowiadane ulgi są jedynie mglistymi obietnicami i próbą odwrócenia uwagi od bardziej istotnych kwestii.

Społeczność polska na Litwie ponownie protestowała przeciwko zmianom, jakie narzuca szkołom mniejszości narodowych nowa ustawa o oświacie. W pobliżu Sejmu Litwy zebrały się ponad 4 tysiące osób, w tym wielu Rosjan i Litwinów. Protestujących Polaków poparły szkoły rosyjskie oraz Litewska Federacja Związków Zawodowych Oświaty i Nauki. Uczestnicy wiecu żądali zawieszenia ustawy o oświacie i podjęcia rozmów z przedstawicielami mniejszości narodowych.

Strajk szkół z polskim językiem nauczania i jednocześnie wiec przed Pałacem Prezydenckim na rozpoczęcie roku szkolnego - tego jeszcze w najnowszych dziejach Litwy nie było. Podobnie jak nie było tak drastycznego zamachu na polskie szkolnictwo Wileńszczyzny - nowelizacja ustawy o oświacie zabrała litewskim Polakom prawo do nauki w języku ojczystym od pierwszej do ostatniej klasy i zmusza ich do nauki języka litewskiego jako ojczystego. Pozornie chodzi jedynie o nauczanie po litewsku historii i geografii Litwy oraz o ujednolicenie matury z litewskiego w szkołach litewskich i nielitewskich, jednak Polacy nie wierzą, że rząd działa "dla dobra" ich dzieci. Uważają, że nawet najmniejsze naruszenie historycznie ukształtowanej tradycji uszczupla ich prawa, a przede wszystkim otwiera drogę do dalszej lituanizacji. Na zasadzie damy palec, utną dłoń, a potem i rękę. Władze Litwy na wiec nie zareagowały, w odróżnieniu od władz Polski.

Prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie "Macierz Szkolna" Józef Kwiatkowski nazwał ogłoszoną dziś przez Ministerstwo Oświaty Litwy informację o wprowadzeniu od przyszłego roku ulg dla abiturientów szkół mniejszości narodowych zdających egzamin maturalny z języka litewskiego "próbą ratowania zaistniałej sytuacji". Kwiatkowski obawia się, że zmiana zapowiadanego wcześniej trybu zdawania egzaminu przyczyni się do pogłębienia napięcia pomiędzy Litwinami a litewskimi Polakami.

Stowarzyszenie Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie wystosowało oświadczenie w sprawie oświaty polskiej, w którym nawołuje do dalszego sprzeciwu wobec znowelizowanej ustawy o oświacie i wzywa do kontynuowania nauczania w szkołach polskich według już sprawdzonych zasad.

Lider ideowy litewskich konserwatystów europoseł Vytautas Landsbergis wyraził zdziwienie propozycją zaskarżenia przez 53 posłów litewskiego sejmu 30. artykułu ustawy o oświacie do Trybunału Konstytucyjnego. „Niech się zastanowią, pod czym podpisują” - przestrzegał Landsbergis w liście wystosowanym do dziennikarzy.

Sejm Litwy przyjął ustawę o oświacie w nowym, dyskryminującym Polaków na Litwie, brzmieniu. Jeżeli prezydent Litwy ją podpisze, większość polskich szkół czeka stopniowa likwidacja, a pozostałe będą musiały przejść częściowo na litewski język nauczania. Mimo apeli Polaków na Litwie, w Polsce i na obczyźnie, Litwa wykazała się konsekwencją w prowadzeniu polityki dyskryminującej mniejszości narodowe.

W czwartek litewscy parlamentarzyści mają głosować nad nowelizacją ustawy oświatowej, która znacząco pogorszy sytuację polskich szkół na Litwie. W zeszłym tygodniu Wilno wysłało jednak sygnał, że Polska otrzyma ten projekt do konsultacji. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Polski spodziewa się, że ustawa nie będzie głosowana już teraz.

Akcja zbierania podpisów w obronie szkół polskich na Litwie została przedłużona do 1 marca. Przeciw wprowadzeniu ustawy niekorzystnej dla szkół mniejszości narodowych można się podpisywać w oddziałach rejonowych AWPL oraz przy szkołach. Podpisy pod petycją w formie elektronicznej można składać na naszym portalu.