Z archiwum

Zmieniające się jak w kalejdoskopie wybory i ciągłe poszukiwanie przez Polaków "swego miejsca" na litewskiej arenie politycznej... Kuszące obietnice i poczucie obowiązku, wciąż nowi "zbawiciele ludu" i "cudotwórcy", niespełnione nadzieje i wewnętrzne rozterki, a czasem bezmyślny owczy pęd - wszystko to niejednokrotnie obserwowaliśmy na Wileńszczyźnie i na całej Litwie. Potem, podczas analizowania wyników tej demokracji, chciało się czasem śmiać, a czasem płakać.

A więc mamy nowego-starego prezydenta braci-Białorusinów, tylko... skąd my znamy takie „wybory”? Nie, nie myślę o zamierzchłych już czasach socjalizmu, który wciąż nie chciał zakwitnąć komunizmem (a „ogrodnicy” z tamtych czasów do dziś nieźle prosperują i w nosie mają wszelkie lustracje). Co prawda, u nas jeszcze nie pałują, ale już u braci-Litwinów owszem – nowa zabawa ludowa „riauszies”, premiera: styczeń`2009. Zresztą żadna to nowina, w takiej Grecji czy Francji policja też lubi uzasadnić wydatki, gdy się nadarza okazja... Ale powróćmy do Baćki.

Ze względu na swą tajemniczość, zakorzenienie w polskiej literaturze i rozbudowaną obrzędowość Dziady do dziś budzą wiele emocji. Jedni uznają je za obrzęd dawno zapomniany, wywodzący się i odnoszący do czasów pogańskich i starosłowiańskich, inni zaś wolą go łączyć z tradycją wczesnochrześcijańską i obstają przy tym, że niektóre elementy obrzędowości Dziadów do dziś są kultywowane na terenach Białorusi, Litwy, a nawet Polski.

Dziś Polska dokonuje zasadniczego wyboru - prezydenta RP. Obaj kandydaci bywali w Wilnie, pełniąc różne funkcje. Dziś postanowiliśmy przypomnieć dwa archiwalne materiały z lat 2006-2008, gdy gościliśmy Jarosława Kaczyńskiego i Bronisława Komorowskiego w jedynej na Litwie polskiej audycji TV "Album Wileńskie".

Ponad 100 kilometrów pokonują co roku pątnicy pielgrzymki Ejszyszki-Ostra Brama. Pielgrzymka jest już tradycją od 19 lat. Jest jedną z czterech największych pielgrzymek do Wilna, ale jedyną organizowaną przez miejscowych księży i wiernych

Wśród państw byłego Związku Radzieckiego polskie szkolnictwo istniało jedynie na Litwie. Polskie szkoły były niekwestionowanym filarem polskości na tych terenach. Skutki tego faktu są oczywiste. Poziom wynarodowienia był najniższy właśnie wśród litewskich Polaków. Trudniej było zachować polskość Polakom na Białorusi czy na Ukrainie. Do dzisiaj litewskim Polakom udało się utrzymać rozbudowaną sieć polskich szkół i zachować pełnowymiarowe polskie szkolnictwo na poziomie szkoły średniej. Zachowanie polskich szkół, utrzymanie poziomu nauczania i budowanie prestiżu szkół to najważniejsze zadania na dziś. Jednak świadomość znaczenia polskich szkół dla przyszłości litewskich Polaków mają również litewskie władze...

Już niespełna rok pozostał do kolejnych wyborów samorządowych na Litwie, jak twierdzą politycy AWPL - wyborów najważniejszych dla Polaków na Litwie, od których wręcz zależy przyszłość polskości na Wileńszczyźnie. Ostatnio w tych wyborach w Radzie Samorządowej rejonu solecznickiego Polacy zdobyli 21 z 25 miejsc, a w Wilnie po raz pierwszy utworzyli koalicję rządzącą. Co prawda nie na długo...

Wiadomo, że Litwę ukochał najbardziej – gościł tu 15 razy, podczas gdy na Ukrainie (drugiej w kolejności wśród odwiedzanych państw) – 8 razy. Być może nieprzypadkowo właśnie Wilno okazało się miejscem jego ostatniej zagranicznej wizyty... Dziś jednak powraca w pamięci pierwsza oficjalna wizyta prezydenckiej pary w 2006 roku: wileńskie korzenie Pierwszej Damy RP, Ostra Brama, cmentarze na Rossie i Antokolu, wzruszające spotkanie z Polakami w Mejszagole, u ks. prałata Obrembskiego... Czy będziemy pamiętać, że to właśnie ś.p. Marii Kaczyńskiej w dużym stopniu zawdzięczamy nową siedzibę Ambasady RP w Wilnie?

Taki, a nie inny finał sprawy z ustawą, a raczej ustawami o pisowni nazwisk, był do przewidzenia już na początku, gdy się okazało, że będą dwie ustawy. Dziś przypomnimy naszym widzom reportaż i dyskusję na ten temat, która wynikła już na etapie składania obu projektów.