Litewski, nasz ojczysty

Konieczność doskonałej znajomości języka państwowego nie podlega dyskusji. Niejednoznacznie oceniana jest sama idea, czy w ogóle możliwe jest bowiem opanowanie innego języka w takim samym stopniu, w jakim znamy język ojczysty? Nie! - grzmią polscy politycy, nauczyciele, a w większości także rodzice uczniów szkół polskich. Lituaniści z kolei, nie wszyscy co prawda, nie są już tak kategoryczni - uważają, że ich wychowankowie mogą znać i zdać litewski tak samo dobrze, jak rodowici Litwini.  

Sprzeciw wzbudza natomiast poddawanie uczniów eksperymentom, które zaważą na wynikach egzaminów, a zatem na rekrutacji na studia. Wprowadzane zmiany są tak gwałtowne, że nie zdążą się do nich przygotować ani uczniowie, ani nauczyciele. Nie ma jeszcze podręczników, planów lekcji, ba, nawet koncepcji egzaminu! To ewidentnie pomniejsza szanse polskich uczniów, zwłaszcza tych mniej zdolnych, by startować w dorosłe życia na równi z rówieśnikami - Litwinami. 

Sami uczniowie wcale jednak nie bojkotują pomysłu. Od dzieciństwa są przecież częścią społeczeństwa litewskiego, mają kolegów Litwinów, oglądają litewskie telewizje, uczęszczają na litewskie zajęcia pozalekcyjne. Szkoła polska nie jest, niestety, idylliczną oazą polskości, w której dzieci konwersują ze sobą w literackim języku poetów. To raczej kocioł, w którym mieszają się wszystkie znane na Litwie języki, tworząc gwarę może specyficzną i uroczą, ale z punktu widzenia poprawności językowej wręcz przerażającą. Brak tej „czystości” językowej może jeżyć włos na głowie lingwistom, ale on właśnie jest specyfiką tej ziemi, i umożliwia tę sławetną integrację. W tych okolicznościach można być prawie pewnym, że uczniowie polscy stopniowo odnajdą się w nowych warunkach. 

Litewskiego, wcześniej czy później, nauczą się wszyscy. A co z polskim?  

Współpraca: Agata Błażewicz
Zdjęcia: Rajmund Rozwadowski, Jan Wierbiel
Montaż: Rajmund Rozwadowski