Polska-Litwa: Na skrzydłach Pamięci

Ów rekordowy przelot polskim szybowcem PWS-101 (ulubionym "Kubusiem" Tadeusza Góry) po raz drugi zapisał Wileńszczyznę w dziejach polskiego i światowego lotnictwa. Pierwsze, przed Małymi Solecznikami, były rodzinne Święciany Franciszka Żwirki, pierwszego polskiego mistrza wyczynów lotniczych. Autor tego rekordu pół roku później został pierwszym pilotem na świecie uhonorowanym Medalem Lilienthala, do dziś najwyższym wyróżnieniem szybowcowym Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI). Jak później tłumaczył, leciał "na obiad do mamy" i rzeczywiście niewiele mu zabrakło: do lotniska na Porubanku (obecnie Kirtimai) czy szybowiska w Grzegorzewie (obecnie Grigiškės), na którym kilka lat wcześniej "stawiał pierwsze kroki" zabrakło mu około 30 km...

Generał Tadeusz Góra odszedł na Wieczną Wartę w styczniu 2010 r. w wieku 92 lat. Przedtem zdążył jeszcze odwiedzić ukochaną Wileńszczyznę, skąd rozpoczął też swój bojowy szlak w 1939 r.  W roku 2006 na polskiej szkole w Małych Solecznikach zawisła tablica upamiętniająca jego rekordowy przelot.



Postać wielkiego mistrza szybownictwa pomogła w nawiązaniu współpracy pomiędzy Świdnikiem, gdzie spędził ostatnie lata swego życia, a Solecznikami. Organizatorami pośmiertnego hołdu złożonego Tadeuszowi Górze była Gmina Miejska Świdnik i Powiat Świdnicki, Samorząd rejonu solecznickiego i Aeroklub Świdnik. W ramach projektu "Rajd samolotowy Polska-Litwa im. Generała Tadeusza Góry", wspieranego przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, wydano także unikalny przewodnik po okolicach Świdnika i Solecznik - pierwszą chyba tego typu publikację interregionalną.

Największych wrażeń uczestnikom rajdu dostarczył jednak sam przelot, tym bardziej, że pogoda dopisała wyjątkowo. Szkoda, że na powtórzenie przelotu Bezmiechowa-Małe Soleczniki przyjdzie jeszcze trochę zaczekać. Dziś trasa takiego lotu prowadziłaby w pasie przygranicznym Unii Europejskiej (wzdłuż "wschodniej ściany"...), a częściowo także nad terytorium Białorusi. Prywatne lotnisko państwa Sołowiejów w Rudziszkach okazało się jednak równie gościnne jak Soleczniki, tym bardziej, że nie pierwszy raz przyjmuje uczestników podobnego rajdu. Tym razem amatorów lotnictwa turystycznego z Polski powitał wiązanką akrobacji powietrznej sam Jurgis Kairys!

Zainteresowanych zapraszamy do wysłuchania wywiadu z Gościem "Wilnoteki". Gospodarz lotniska "Rudziszki" opowiada w nim o swej pasji latania: "Tadeusz Sołowiej: Bezgraniczna wolność".

Zdjęcia: Jan Wierbiel
Montaż: Mariusz Komu-Lubi